Die Weiberherrschaft in der Geschichte der Menschheit

Eduard Fuchs (1870–1940) was een Duitse marxistische cultuurhistoricus, schrijver, kunstverzamelaar en politiek activist. Hij groeide op in een winkeliersgezin en ontwikkelde al vroeg socialistische en marxistische overtuigingen. Fuchs was een pionier in de materialistische benadering van kunst- en cultuurgeschiedenis, met name op gebieden als karikatuur, erotische kunst en zedengeschiedenis (Sittengeschichte). Hij bouwde een enorme kunstcollectie op, die later door de nazi’s werd geconfisqueerd. Fuchs overleed in ballingschap in Parijs.

Die Weiberherrschaft in der Geschichte der Menschheit

Het boek Die Weiberherrschaft in der Geschichte der Menschheit is een rijk geïllustreerd cultuurhistorisch werk over de macht en dominantie van vrouwen door de geschiedenis heen. Het werd uitgegeven door Eduard Fuchs in samenwerking met Alfred Kind. Volgens bronnen kwam de idee, het concept en de tekst voornamelijk van Alfred Kind, terwijl Fuchs verantwoordelijk was voor de selectie en samenstelling van de illustraties uit zijn uitgebreide privécollectie.

Boekomslagen en banden (originele uitgaven uit ca. 1913–1914, met illustraties)

• Uitgever: Albert Langen, München
• Publicatiejaar: De eerste twee banden verschenen in 1913 (1e–10e duizend). Een derde band (Ergänzungsband) volgde in 1914.
• Omvang: Oorspronkelijk 3 banden (soms als 2 hoofdbanden + supplement beschouwd):
  • Band 1–2: Samen ca. 711–724 pagina’s, met 665 tekst illustraties en 90 (deels gekleurde en gevouwen) platen.
  • Band 3 (Ergänzungsband): Ca. 317 tekst illustraties en 34 platen, vaak explicieter van aard.
• Formaat: Groot quarto (ca. 28 cm), gebonden in geïllustreerd linnen met groene snede.
• Inhoud: Het werk behandelt vrouwelijke machtsposities in historische, religieuze, juridische en culturele contexten, van antieke samenlevingen tot de moderne tijd. Het bevat talloze afbeeldingen uit kunst, karikatuur en erotische voorstellingen. Door de marxistische lens van Fuchs wordt het gezien als een studie naar genderdynamieken en dominante vrouwenrollen.

Het boek is controversieel vanwege de vele expliciete illustraties en de provocerende benadering van seksualiteit en macht. Het past in Fuchs’ bredere oeuvre over erotiek en zedengeschiedenis.

In het webarchief is het volledige boek inclusief kunstwerken (gratis) te bekijken.

Op de website Vintage Bdsm Art is een verzameling van 99 kunstwerken uit dit boek te bekijken (en downloaden).

Toelichting op Vrouwenheerschappij

De term “Weiberherrschaft” of vrouwenheerschappij (uit het Grieks: gynaikokratie) roept vaak het beeld op van een samenleving waarin vrouwen de politieke, economische en sociale macht volledig in handen hebben – een soort spiegelbeeld van het patriarchaat. In de 19e eeuw werd dit idee populair, onder meer door het werk Das Mutterrecht (1861) van Johann Jakob Bachofen, die een oorspronkelijke “moederheerschappij” veronderstelde. De moderne antropologie en geschiedwetenschap zijn echter sceptisch: er zijn geen overtuigende bewijzen voor samenlevingen waarin vrouwen mannen systematisch domineerden, zoals in patriarchale systemen omgekeerd het geval is.