BDSM‑thema’s in vroegmoderne mezzotinten

John Smith was een vooraanstaande Engelse mezzotintgraveur uit de late 17e en vroege 18e eeuw. Naast het reproduceren van meesterwerken van Rubens maakte hij ook originele prenten die een opvallende mix van satire, seksualiteit en machtsdynamiek vertonen. In zes van zijn meest provocerende werken komen thema’s naar voren die sterk lijken op hedendaagse BDSM‑praktijken: dominantie‑onderwerping (D/S), bondage, sadomasochisme (SM), vernedering en niche‑fetisjen zoals watersporten of mes‑spel. Hieronder een overzicht van de belangrijkste prenten en hun betekenis.

Smith’s prints laten zien hoe BDSM‑concepten al eeuwenlang in de kunst werden verwerkt, vaak vermomd als religieuze of satirische commentaren. De prenten combineren visuele aantrekkingskracht met een onderliggende boodschap over macht, controle en seksuele transgressie, elementen die nog steeds centraal staan in hedendaagse BDSM‑cultuur.

Deze print toont een monnik in een habijt die een zweep boven een knielende vrouw heft, terwijl haar billen blootliggen en zij haar handen in een gebedsachtige houding vouwt. Een open boek op een plank op de achtergrond suggereert een kloosteromgeving. Historisch gezien weerspiegelt dit de zweeppraktijk als religieuze boetedoening, maar Smith’s uitvoering draagt een erotische ondertoon. De vrouw wordt geïdentificeerd als mevrouw Russell, een bekende courtisane, waardoor de prent aansluit bij de erotische satire van de 17e eeuw.

Bdsm elementen:
De zweep duidt op impact play (zweepslag) als seksuele stimulatie; de vrouw neemt de dominante rol aan, de man de onderdanige, terwijl de religieuze setting een extra laag van vernedering toevoegt.

---

Deze prent toont een jonge vrouw die met een bundel takjes de billen van een oudere man slaat terwijl hij over een stoel leunt en haar breed glimlacht. Haar opgeheven rok onthult haar geslachtsdelen, en een satirisch gedicht eronder behandelt impotentie en ‘opwinding’.

Onder de schets kan deze tekst worden gelezen:
What drudgery’s here, what Bridewell‑like correction!
To bring an old man, to an insurrection.
Firk on fair lady, flaug the fumbler’s thighs,
Without such conjuring the devil will not rise.

“Flaug” is een variant van “flog.” Het gedicht bespot de “arbeid” die nodig is om de “duivel” te laten “rijzen,” een eufemisme voor het stijgen van de penis.

Bdsm Elementen:
Age play (ouder‑jongrelatie), tease‑and‑denial (verleiding door pijn) en sadomasochistische dynamiek.

---

John Smith’s mezzotint, geïnspireerd op een werk van Willem de Ryck, dramatiseert de legendarische verkrachting van Lucretia door Tarquin. De compositie legt de gewelddadige penetratie vast: Lucretia’s kleding is verscheurd en haar parelketting ligt in stukken.

Bdsm Elementen:
Het werk visualiseert verkrachting‑, mes‑ en angst‑spelen, waarbij wapen bedreigingen voorkomen in consensuele scènes (altijd geënsceneerd met instemming in modern kink) door niet‑consensueel geweld uit te beelden. Het machts ongelijk‑ en fysieke kwetsbaarheids aspect echoot bondage en onderwerping, met een duistere ondertoon.
De intense lichamelijke worsteling, gescheurde kleren en Lucretia’s gekwelde uitdrukking benadrukken pijn, vernedering en verlies van controle, elementen die in veel consensuele BDSM‑scenario’s bewust worden nagebootst onder strikte onderhandeling en met safewords.

---

Deze mezzotint toont de klassieke Xanthippe (vrouw van Socrates) die haar man berijdt als een paard, met zweep en teugels in de hand. Het is een satirische rolomkering: de beruchte ‘kwaaie’ echtgenote domineert de wijze filosoof volledig. Het motief leent sterk van de middeleeuwse legende van Phyllis die Aristoteles berijdt, maar hier toegepast op het echte historische paar Socrates en Xanthippe. In BDSM-context leest het als vroege femdom met elementen van pony play, degradatie en fysieke beheersing, verpakt in moralistische echtgenoot-humor.

Bdsm Elementen:
Dit is een duidelijke weergave van femdom (vrouwelijke dominantie), waarbij Xanthippe controle uitoefent via vernedering en fysieke overheersing, met elementen van pony‑play (een mens behandelen als een dier) en zweepslag. De teugels symboliseren bondage en beheersing, terwijl Socrates’ onderwerping de mannelijk autoriteit satiriseert. In BDSM weerspiegelt dit rolomkering en degradatiespel, waarbij vernedering de erotische bevrediging versterkt en zo een vroeg onderzoek naar genderdynamiek markeert.

---

Deze intieme prent toont een vrouw in elegante kleding die hurkt, haar rok opgeheven, terwijl ze in een kom plast. Haar serene uitdrukking, omkaderd door een muts, staat in contrast met een tafel op de achtergrond.
Gegrond in de toiletscènes uit de 17e eeuw, heeft het een voyeuristische of humoristische bedoeling.

Bdsm Elementen:
Dit heeft betrekking op watersports (golden showers), een fetish waarbij urineren wordt gebruikt in situaties van vernedering of dominantie. De blootstelling en kwetsbaarheid van de vrouw suggereren exhibitionisme of objectivering, wat in BDSM kan uitbreiden tot gecontroleerde lichaamsfuncties. Historisch weerspiegelt het taboes rond lichamelijkheid, die tegenwoordig in modern kink worden omarmd als empowerment of spel.

---

Gebaseerd op een schilderij van Peter Paul Rubens toont deze prent een jonge vrouw (Pero) die haar gevangen gezette vader (Cimon) borstvoeding geeft, terwijl hij geketend in een cel ligt. De compositie is intiem en dramatisch, waarbij kettingen en stro zijn kwetsbaarheid benadrukken. Geworteld in de Romeinse mythologie symboliseert het kinderlijke respect, maar Smith’s mezzotint legt de fysieke nabijheid en afhankelijkheid extra nadruk.

Bdsm Elementen:
Hoewel het verhaal traditioneel wordt gelezen als kinderlijke devotie, kan de visuele nadruk op de ontblote borst en de handeling van voeden worden geïnterpreteerd als sensuele verzorging, een hoeksteen van zorg‑gever/onderdanige dynamiek in kink. Het beeld roept een nurture fetish en lichaam‑uitwisselingsmotieven op, waarbij voeding een voertuig wordt voor erotische macht.